Alicja Karska & Aleksandra Went – Pamięć obrazów
kuratorka: Bożena Czubak
3-23.09.2012
wernisaż: 3.09.2012, godz.18.00
Filmy i fotografie Alicji Karskiej i Aleksandry Went podsuwają nam obrazy, które mimo że widziane po raz pierwszy, wydają się znajome, bo odsyłają nas do naszej własnej pamięci obrazów. W splocie wzajemnych relacji miejsc, obrazów i pamięci można sytuować większość prac obu artystek. Ukazują one mechanizm nakładania się obrazów na miejsca, które potem powracają już tylko w formie obrazów. Utrwalone na filmowych lub fotograficznych kadrach zostają przekształcone w obrazy wchłaniające pamięć innych obrazów. Oglądając powolne, filmowe narracje lub serie zdjęć z urzekającymi wizualną urodą obrazami, wpadamy w pułapkę zastępowania pamięci tymiż obrazami.
W ich najnowszym filmie zatytułowanym Młyniska (2011) oglądamy obrazy wpisujące się w dwie różne wersje mitycznych wyobrażeń narosłych wokół dwu różnych utopii. W idylliczną scenerię sielskiego życia wdziera się industrialny krajobraz z chaosem metalowych konstrukcji. Ogrodowa sielskość i surowy industrializm przenikają się w obrazach uruchamiających wizualne imaginarium na temat mitycznej rajskości i technologicznych fantazji, w których utopie nabierają znamion dystopii.
Alicja Karska i Aleksandra Went pracują razem od czasu studiów w gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Autorki fotografii, instalacji, filmów i książek realizują również projekty w przestrzeni publicznej, w których idą za podszeptem danego miejsca. Ich realizacje często powstają niemal „z niczego” i dotyczą pomijanych obszarów rzeczywistości, miejsc opuszczonych i „wycofanych z obiegu”. Niszowym obszarem miejskiej wizualności zanikającej na tle rozpasanej medialnie i technologicznie reklamy, artystki zajęły się w kolekcji zdjęć przedstawiających witryny fryzjerskie fotografowane w różnych miastach świata. Wybór ok. 200 zdjęć z tej kolekcji został opublikowany w wydanej w 2011 roku, ich autorskiej książce – „Panie i Panowie”. W działaniach obu artystek, ich rejestrowaniu i kolekcjonowaniu anachronicznej wizualności, kulturowych nieużytków, podrzędnych i zapomnianych miejsc, ujawnia się „archiwalny impuls”. Z ich filmów, fotografii i książek wyłania się pytanie o obrazy i o miejsce obrazów, o muzeum i archiwum z ich dialektyką upamiętniania i zapominania obrazów. Uporczywym trzymaniem się staroci, peryferyjnych przestrzeni czy przetrząsaniem ruin, artystki piszą własny scenariusz odtajniania pamięci obrazów.
Alicja Karska (1978) i Aleksandra Went (1976) są artystkami multimedialnymi, autorkami instalacji, książek artystycznych, cykli fotograficznych, realizacji wideo i filmów. Jako duet artystyczny zadebiutowały w 2002 udziałem w zbiorowej wystawie Reset w Bunkrze Sztuki w Krakowie. Od tego czasu wspólnie zrealizowały kilkanaście wystaw indywidualnych, m.in. w Fundacji Profile w Warszawie (2011, 2009), Galerii BWA w Olsztynie (2011), Galerii Miejskiej w Gdańsku (2010), Artists House w Tel Awiwie (2009), CSW Zamku Ujazdowskim w Warszawie (2003). Brały udział w wielu ważnych wystawach zbiorowych, m.in. Na okrągło, Hala Stulecia we Wrocławiu (2009), Agorafolly Outside i Agorafolly Inside, European Centre for Contemporary Art, Bruksela (2007), W Polsce czyli gdzie?, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa (2006), Egocentryczne. Niemoralne. Przestarzałe. Współczesne wizerunki artystów, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa (2005) Poland Overview w ramach 2 Biennale w Pradze (2005), Wall to be Destroyed, Frac Lorraine, Metz (2005). Absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, stypendystki Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2006), finalistki Sittcomm Award (2007), uhonorowane drugą nagrodą na 14 edycji Film-Video Competition w Oslo w 2008, razem uczestniczyły w kilku pobytach rezydencyjnych, m.in. w Centre for Contemporary Art Futura w Pradze (2009) i w Akademie Schloss Solitude w Stuttgarcie (2008).
